Posts

Hringnun Part II

Kum sarih lai ka lo thawh ve tawhna Govt. Serchhip College lam pan chuan ni dang ang bawkin hmanni chu ka bike in ka inkhalh chhuak leh a. Ka kawng zawh chu kum sarih chhung, a fur a thala ka lo zawh tawh a nih avangin, ka kalkawnga thil awm te pawh, mihring chenin ka bel viau mai. Mahse, chumi tum ka college kal tur chu ni danga ka lo tlan pelh fo leh ka lo thlir liam fo tawh te zinga pakhat chuan ka ngaihtuahna a la ta riau mai a. Office pana ka tlan chhoh lai mek chuan ni dang ang bawkin thlang lam kawng dungzuia in ding tlar thla thlanga la awm, thlanmual chuan ngawi rengin min lo thlir leh a. Chu thlanmualah chuan ka hmelhriat te, ka thian te, thenkhat phei chu ka ngainat em em te pawh an ni; an zalna lei thuahthip hnuai atang chuan nitin ka college kal tur chu min lo chhawn thin ni hian ka hria. Office chu ka thleng a, ka dawhkan lam ka pan ding nghal a. Chutah pawh chuan tukverh atangin chu thlanmual bawk chu ka thlir leh ta reng a. Chulai hmunah chuan engtik ni-ah emaw c...

Kut Hnathawh

              Kan pi leh pute hun laia an eizawnna leh ei hmuhna ber chu lo neih kha a ni a. Tin, khang hun lai kha chuan engkim kha mahni kut kawiha tih vek ngai leh khawl tanpuina tel lo/awm lo a nih avang khan hna an thawk a nih pawhin kuta hna thawk-kut hnathawk kha an ni lo thei lova. Tin, an thil tih reng reng pawh an kut hmanga an tih-kut thil tih vek a ni kan ti thei ang chu. Kan hnam nun leh khawtlang dam khawchhuahna pawimawh tak a nih miau avangin ‘kut hnathawh’ tih thumal hi vawiin thlenga Mizo tawh phawt thinlunga la cham reng leh hmun lailum la luah reng a ni ta zel mai. Vawiin thlenga Mizoram mipui tam zawk ten lo neia ei an la zawn avang pawh hian hmun pawimawh chang awm reng pawh a ni awm e.             He thu mal mawi tak leh kan hnam nun nena in belhbawm tlat ‘kut hnathawh’ hi khawvel danglam zelah hian a awmze lai ril (core meaning) hi ngaihtuah ...

Culture

Culture?             Cambridge dictionary chuan Culture chu ‘ hun khata mihring cheng ho nun dan phung, a bikin chin than/hnam zia leh rin dan phung te hi a ni’ tiin a hrilhfiah a. Oxford Dictionary chuan ‘mipui emaw, vantlang emaw rilru putzia, chin dan/chin than leh nunhona kawng hrang hrang’ tiin a hrilhfiah bawk. Heng kan tarlan bakah hian culture sawifiahna leh sawizauna hi tam tak a awm. A khaikhawmnaah chuan culture chu hun khat (period/epoch) a mihringin a mihringpui/chenho pui te nen tih dan phung, nun dan phung leh ngaihtuahna hrang hrang an neih infin khawm ten a siam chhuah a ni kan ti thei awm e. Chu chu a sawifiahna chu a ni emaw, sawifiah dan awm chhun a ni tiin emaw culture hi hrilhfiah ngawt theih a ni lo. A chhan chu a huam zau em em a. A chunga hrilhfiahna/sawifiahna kan tarlan bakah khian chaw ei dan phung, incheina, sakhuana, tawng adt tam tak culture hian a huam a. Chuvangin, hun khata mihring cheng ho le...

Chhungkua

4 th November, 2017 zan dar 2 bawr vel a ni a. Dan pangngaiin kan naute mu tha duh lo menpuiin a nu nen kan la in awih chhawk zak zak a. Tun hnai zan tin deuhthaw a kan thawm ngaihthlak thin, kan in ep ral lehlama inhau thin te pawh an ri a ring leh ta hle mai. Eng emaw chen nau ka awih hnuah ka nupui chuan min rawn awih chhawk a. Chumi hun remchang la chuan kan mut pindan verandah-ah meizial zu pahin zan boruak vawt nuam tawk raih mai dawng pah chuan ka ding a. Van chu a pawl thiang kuk mai a. Chumi rawn cheimawi tawk chiah leh kan pindan ep tlang panga thing hring leh in tlep tuar te thlir ti nuam tawk chauh leh lunglen kaitho tawk vel chiahin thla lah chu a eng no nghulh mai bawk a. Hla phuah mi han nih ve a, thangthar chhuan hnih talin an kur pui hat tham hla lungkuai leh lungleng han phuah chhuah thiam ve ka va chak kher em! Mahse, chu zawng, Pathianin talent min pek tlem te zingah pawh la tel lo leh zel a nih avangin Kohhran rorelin ‘sawihona hi tawk mai se kan ti’ an tih ...

Ram leh Hnam Humhalhna atan Taimakna

Mizo te hi kan pi leh pute hunlai ata tawh ram leh hnam humhalh kawnga thikthu chhe tak leh inpe zo tak kan ni. Mizo khawtlang nuna langsar tak tak, heng pasaltha, lal ropui leh huaisen kan tih te reng reng pawh hi an ram, hnam leh khawtlang humhalhna kawnga an thawhhlawk vang a ni tlangpui. Kumpinu sawrkar ropui pawh lo hmachhawn a, khawvela democracy ram lian ber India sawrkar meuh pawh chaltauha zalenna min sual tir ngam tu chu he ram leh hnam humhalh duhna thinlung hi a ni tlat a ni. Hei hian Mizo te hi hnam inpumkhat leh ram leh hnam chhanna atan chuan thisen far tawp thlenga tang ral raih duh hnam kan ni tih a ti lang chiang viau a ni. Hnam humhalh tur chuan ram a hmangaih a ngai a. Cutiang bawkin ram hmangaihtu chuan a hnam a humhalh ngei ngei thin. Chuvangin, ram leh hnam humhalh hi inbelhbawm tlat leh pakhat humhalh dawn chuan pakhat pawh humhalh ngai ve tlat a ni tih hi kan hriat a tha awm e. Tunlai khawvelah Mizo te hian kan thisena bet tlat tawh leh kum za tam liamt...